Over Professionals aan het stuur

Summary

Wil je meer eigenaarschap bij professionals of zijn jullie in de organisatie aan het bouwen aan zelforganiserende of zelfs zelfsturende teams? Chris Peek en Véronique Willems hebben een fundament voor meer zelfsturing mbv 10 pijlers beschreven in het boek “Professionals aan het stuur”. Zij zien te veel organisaties vastlopen en terugvallen in ‘oud gedrag’. Een preview.
Waarom een boek over zelfsturing?
De druk op de professional vandaag de dag is groot. Klanten hebben hoge verwachtingen en zijn mondig. Organisaties varen qua kosten scherp aan de wind en verwachten een stapje extra. We zien dat professionals verstrikt raken in allerlei regels, procedures, verslagen en rapporten. Professionals kunnen niet altijd meer doen waarin ze goed zijn en waarvoor ze ooit voor hun vak gekozen hebben. Dat vinden wij een gemiste kans. Ieders talent en knowhow is namelijk hard nodig bij het leveren van optimale dienstverlening aan klanten.

Wat voegt juist dit boek toe?
Meer zelfsturing en eigenaarschap zijn kansrijke bewegingen om bovenstaande problematiek het hoofd te bieden. Over de voordelen is al veel geschreven. Die lijken soms zo aantrekkelijk dat organisaties snel besluiten om tot invoering van zelfsturende of zelforganiserende teams over te gaan. Dat leidt in de praktijk vaak tot problemen. Die praktijk is namelijk weerbarstiger. In dit boek beschrijven we 10 concrete pijlers die je als een soort van fundament onder zelfsturing kunt zien. Pijlers die je stuk voor stuk op orde moet hebben, anders is de verandering gedoemd om te mislukken.

Juist meer sturing i.p.v. minder
We bieden een praktisch handboek vol met ideeën en voorbeelden hoe je die verschillende pijlers kunt versterken. Daarbij is een belangrijke rol weggelegd voor de leidinggevenden. Want hoewel meer zelfsturing suggereert dat er sprake is van minder leidinggeven, zeggen wij juist dat je, zeker in het begin, wellicht meer maar dan wel anders moet leidinggeven. Wat doe je bijvoorbeeld om ervoor te zorgen dat professionals taakvolwassen worden, in het geval dat ze dat nog niet zijn? Vanuit welke kaders en richtlijnen geef je sturing én ruimte? Hoe krijg je een team zover dat ze in staat zijn om een oplossingsgerichte en professionele dialoog te voeren, als ze dat niet uit zichzelf doen? Is het wel duidelijk wat de doelstellingen van het team zijn? En is voor iedereen zichtbaar wat de stand van zaken is met betrekking tot de te behalen resultaten? 
De uitdaging is om meer vanuit gelijkwaardigheid in gesprek te gaan en verantwoordelijkheid bij de professional zelf terug te leggen. Het beeld van samen autorijden als team gebruiken we hierbij als metafoor. Het (team)doel is om samen op een efficiënte en doelgerichte wijze de eindbestemming te halen.

Zelfsturing versterken in dialoog met je professionals De wens voor meer ruimte en eigenaarschap komt vaak ook vanuit de professionals zelf. Hoe koester je die beweging en voorkom je dat je toch weer vanuit het oude -hiërarchische- paradigma blijft acteren? Dit vraagt continu alert zijn op ieders gedrag en samen experimenteren én leren. Een belangrijke rol is hierbij weggelegd voor de stafdiensten. Je kunt ze niet vroeg genoeg betrekken bij deze veranderingen. Ook voor hen zien wij de uitdaging om zich minder voorschrijvend, maar meer faciliterend op te stellen.

Quickscan en Dialoogkaarten
Professionals aan het stuur gaat in op deze aspecten. Het biedt allerlei handvatten en instrumenten. Zo ook een Quickscan die helpt om vanuit verschillende perspectieven de huidige situatie in kaart te brengen en het gesprek op gang te brengen. Bij het boek is een set van Dialoogkaarten ontwikkeld, die op verschillende manieren ingezet kan worden en een katalysator is voor reis die de professionals aan gaan.

Professionals aan het woord
In het boek laten we een aantal professionals aan het woord uit diverse branches. Zij geven een inkijkje in hoe zij het proces van naar meer zelfsturing vorm hebben gegeven, waar ze tegenaan zijn gelopen en welke adviezen ze vanuit hun ervaring voor de lezer hebben. Belangrijkste boodschap: het is hard werken, het gaat echt met vallen en opstaan, voor je het weet val je toch weer terug op oud gedrag. Maar wat is het gaaf om dit met je professionals te realiseren.

Chris Peek en Véronique Willems zijn beide actief als zelfstandig senior trainer, (team)coach en adviseur. Ze begeleiden professionals, (management)teams en organisaties o.a. op het gebied van teamontwikkeling, (persoonlijk) leiderschap en cultuurverandering. Professionals aan het stuur is hun eerste boek.

Video tips

In het boek Professionals aan het stuur wordt er verwezen naar twee video’s. Een prachtige video over vertrouwen is die van Cirque du Soleil: Why trust is worth it. In dit fragment zie je twee professionele acrobaten aan het werk. De gesproken woorden erbij in combinatie met de beelden zijn erg krachtig. Vertrouwen lijkt een vaste structuur te zijn, iets wat je bewust opbouwt. Vertrouwen gaat over loslaten; je richten op het onbekende met focus vooruit in plaats van je continu richten op datgene wat mogelijk misgaat.
De Amerikanen zeggen: ‘There’s no ‘I’ in TEAM’. Michael Jordan, een van ‘s werelds meest bekende atleten, die zijn basketballteam Chicago Bulls naar maar liefst zes titels leidde, reageerde op de uitspraak ‘There’s no ‘I’ in TEAM’ met een knipoog: ‘But there is in WIN’. En zo is het maar net.

Er is een leuk videofragment van een toespraak van hem, waarbij hij ook duidelijk maakt dat hij er alles aan deed om te winnen. Leuk om ter inspiratie eens te tonen tijdens een afdelingsoverleg.

Why trust is worth it

There is no 'I' in 'team'

Inhoudsopgave

We beschrijven 10 pijlers die van belang zijn en het fundament vormen. Per pijler krijg je allerlei suggesties hoe je die kunt versterken. Daarnaast hebben we professionals uit diverse organisaties geïnterviewd en laten we hen aan het woord over hun ervaringen. Ook zij geven concrete adviezen over meer zelforganisatie en zelfsturing. Professionals aan het stuur is voor iedereen die meer eigenaarschap en optimale ruimte voor professionals nastreeft. 

reacties van lezers